โรคกระดูกสันหลังคด ความผิดปกติที่พบบ่อย แต่ไม่รู้ตัว
ศูนย์ : ศูนย์กระดูกสันหลัง
บทความโดย : นพ. บดินทร์ วโรดมวนิชกุล

เคยสังเกตไหมว่าไหล่สองข้างของคุณ หรือคนใกล้ชิดสูงไม่เท่ากัน ดูโค้งผิดปกติ? อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรคกระดูกสันหลังคด ซึ่งสามารถพบได้ตั้งแต่วัยเด็กถึงผู้ใหญ่ หากไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ตั้งแต่ปวดหลังเรื้อรังไปจนถึงการเคลื่อนไหวที่จำกัด เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน ดังนั้นผู้ปกครองควรสังเกตโครงสร้างร่างกายลูกตั้งแต่วัยเด็ก หรือเมื่อพบว่าตัวเอง หรือคนรอบข้างมีอาการเดินตัวเอียง สะโพกและหัวไหล่ทั้ง 2 ข้างไม่เท่ากัน หรือแนวกระดูกสันหลังไม่เป็นเส้นตรงหรือเอียงอย่างเห็นได้ชัด ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและวางแผนการรักษาเพื่อไม่ให้แนวกระดูกคดเพิ่ม
สารบัญ
อาการกระดูกสันหลังคด


กระดูกสันหลังคด ดูยังไง? โดยสามารถดูได้จากอาการกระดูกสันหลังคด (Scoliosis) ได้แก่ มีแนวกระดูกสันหลังไม่ตรง ระดับหัวไหล่ 2 ข้างไม่เท่ากัน กระดูกไหปลาร้าต่างระดับกัน กระดูกสะบักนูนไม่เท่ากัน ร่องเอวทั้งสองข้างไม่เท่ากัน สะโพกสองข้างสูงต่ำไม่เท่ากัน ขายาวไม่เท่ากัน และหากผู้ป่วยมีอาการรุนแรงมากขึ้น กระดูกสันหลังนอกจากจะโค้งไปทางด้านใดด้านหนึ่งแล้ว ยังอาจหมุนหรือบิดตัว ทำให้ซี่โครงด้านหนึ่งยื่นออกมามากกว่าอีกด้านหนึ่ง เห็นเป็นก้อนนูนทางด้านหลัง กระดูกสันหลังนูน หรือกระดูกสันหลังปูดออกมาได้ หากพบว่ามีความผิดปกติดังกล่าวให้รีบมาพบแพทย์
กระดูกสันหลังคดเกิดจากอะไร?
กระดูกสันหลังคด Scoliosis คือ ภาวะที่กระดูกสันหลังโค้งงอผิดปกติไปด้านข้าง ทำให้รูปร่างผิดปกติไปจากแนวปกติ ซึ่งสาเหตุของการเกิดกระดูกสันหลังคดสามารถแบ่งออกได้เป็นหลายประเภท ดังนี้
กระดูกสันหลังคดแต่กำเนิด
กระดูกสันหลังคด เป็นภาวะที่กระดูกสันหลังโค้งงอผิดปกติไปด้านข้าง กระดูกสันหลังคดช่วงเอว ตั้งแต่แรกเกิด มีสาเหตุมาจากปัจจัยต่างๆ ดังนี้
- การสร้างและการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของกระดูกสันหลังตั้งแต่กำเนิด เนื่องจากขณะแม่ตั้งครรภ์ตัวอ่อนในครรภ์มีกระดูกสันหลังที่ผิดปกติ
- กระดูกสันหลังคดที่เกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรม สามารถเกิดได้ตั้งแต่วัยทารกจนถึงช่วงเด็กกำลังเติบโตเป็นวัยรุ่นหรือมีอายุระหว่าง 10-18 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มที่พบโรคกระดูกสันหลังคดได้มากที่สุด
กระดูกสันหลังคดจากปัจจัยภายนอก
เกิดจากปัจจัยที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของกระดูกสันหลังโดยตรง อาจเกิดจากความผิดปกติตรงส่วนอื่นของร่างกาย เช่น ขาสั้นยาวไม่เท่ากัน กล้ามเนื้อหดเกร็ง หรือท่าทางการยืน-นั่งที่ไม่เหมาะสม การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ
กระดูกสันหลังคดจากกระดูกสันหลังเสื่อม
มักเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ จากการเปลี่ยนแปลงของกระดูกสันหลังที่ใช้งานเป็นเวลานาน ทำให้แนวกระดูกสันหลังผิดรูปและมักมาพร้อมกับอาการปวดหลังเรื้อรัง
กระดูกสันหลังคดจากโรคระบบประสาทและกล้ามเนื้อผิดปกติ
โรคเหล่านี้ส่งผลให้กล้ามเนื้อที่พยุงกระดูกสันหลังอ่อนแรงหรือไม่สามารถทำงานประสานกันได้อย่างถูกต้อง ทำให้เกิดความไม่สมดุลของแรงที่กระทำต่อกระดูกสันหลัง และนำไปสู่การโค้งงอผิดรูป เช่น โรคกล้ามเนื้อโตมากกว่าปกติ กล้ามเนื้อกระดูกสันหลังฝ่อลีบ เป็นต้นเนื้องอกบริเวณกระดูกสันหลัง หรือโพรงประสานไขสันหลัง เป็นต้น
ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากโรคกระดูกสันหลังคด
กระดูกสันหลังคด ปวดหลังแค่ไหน แล้วกระดูกสันหลังคด อันตรายไหม ต้องบอกว่า ความรุนแรงและอาการจะขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล แต่หากมีภาวะแล้วไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมกระดูกสันหลังคดอาจรุนแรง ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น
- ผลกระทบด้านสรีระร่างกาย กระดูกสันหลังคดรุนแรงอาจทำให้ขยับตัวได้ลำบาก ไหล่หรือสะโพกอาจสูง-ต่ำไม่เท่ากัน ทำให้เสียสมดุล ซี่โครงยื่นออกมาผิดปกติ เอวและลำตัวเบี้ยว และอาจส่งผลต่อการทำงานหรือกิจกรรมที่ต้องใช้ร่างกาย
- ผลกระทบทางระบบทางเดินหายใจและหัวใจ มีปัญหาทางระบบหายใจ หอบเหนื่อยง่าย ปอดบวม ปอดอักเสบในระยะยาว และอาจทำให้หัวใจทำงานหนักจนสามารถเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้
- อาการปวดเรื้อรัง มีอาการปวดหลังเรื้อรังมากกว่าคนปกติทั่วไป ปวดหลังส่วนล่าง มักเกิดขึ้นบริเวณหลัง ปวดหลังช่วงเอว หรือสะโพก เนื่องจากความผิดปกติของแนวกระดูกสันหลัง
- ผลกระทบเกี่ยวกับระบบประสาท หากมีการกดทับเส้นประสาท อาจทำให้เกิดอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขนและขา ในบางกรณีอาจมีภาวะไขสันหลังถูกกดทับ ส่งผลต่อการควบคุมการเคลื่อนไหว รวมไปถึงอาจมีภาวะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทร่วมด้วย

กระดูกสันหลังคดมีแนวทางรักษาอย่างไร


กระดูกสันหลังคด แก้ยังไง สำหรับแนวทางแก้ไขและรักษากระดูกสันหลังคด หรือ scoliosis คือ การที่ทางศูนย์กระดูกสันหลัง รพ.นครธน โดยทีมแพทย์เป็นผู้พิจารณาวางแผนแนวทางการรักษาที่เหมาะสมโดยเฉพาะในแต่ละบุคคล นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์และเทคโนโลยีอันทันสมัย พร้อมทีมบุคลากรทางการแพทย์ที่มีประสบการณ์ด้านกระดูกสันหลังโดยตรง โดยการรักษาในปัจจุบันสามารถแบ่งออกได้ 2 แบบหลัก ๆ ดังนี้คือ
การรักษาโรคกระดูกสันหลังคดโดยไม่ต้องผ่าตัด
วิธีแก้กระดูกสันหลังคด ในกรณีที่มีความคดไม่มาก ไม่จำเป็นต้องผ่าตัด โดยมีวิธีการรักษาดังนี้
- ผู้ป่วยที่มีกระดูกสันหลังคดอยู่ระหว่าง 20–25 องศา แพทย์จะแนะนำการออกกำลังกายที่เหมาะสม และทำกายภาพบำบัด พร้อมนัดติดตามเพื่อดูการเปลี่ยนแปลงของแนวกระดูกทุก 6 เดือน ถึง 1 ปี ขึ้นอยู่กับอายุของผู้ป่วย
- ผู้ป่วยกระดูกสันหลังคดอยู่ระหว่าง 20-45 องศา แพทย์จะแนะนำการใส่เสื้อเกราะดัดหลัง (Brace) อย่างน้อย 20 ชั่วโมงต่อวัน ไปจนกว่าร่างกายจะหยุดการเจริญเติบโต เพื่อชะลอหรือป้องกันไม่ให้แนวกระดูกคดมากกว่าเดิม
การรักษาโรคกระดูกสันหลังคดโดยการผ่าตัด
แพทย์จะพิจารณาการผ่าตัดหลัง หากการรักษาด้วยวิธีการอื่นไม่ได้ช่วยชะลอความรุนแรงของโรค หรือผู้ป่วยมาพบแพทย์เมื่อมีกระดูกสันหลังคดอย่างรุนแรงตั้งแต่แรก และผู้ป่วยมีอาการปวดอย่างรุนแรงหรือโรคกระดูกสันหลังคดมีผลกระทบต่อระบบประสาท รวมทั้งผู้ป่วยที่มีมุมของกระดูกสันหลังคดมากกว่า 40-45 องศา เนื่องจากผู้ป่วยจะมีอาการปวดทรมาน หายใจลำบาก โครงสร้างร่างกายเปลี่ยนแปลงจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และมีแนวโน้มกระดูกคดเพิ่มขึ้นซึ่งอาจส่งผลกระทบต่ออวัยวะภายในไม่ว่าจะเป็นปอดหรือหัวใจได้
ในการผ่าตัดรักษาโรคกระดูกสันหลังคด (กระดูกหลังคด) แพทย์จะใช้วิธีการผ่าตัดโดยใช้สกรูและแท่งโลหะเชื่อมข้อกระดูกสันหลังเข้าด้วยกัน เพื่อแก้ไขให้แนวกระดูกสันหลังเป็นเส้นตรง พร้อมนำเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์นำวิถี (O-arm Navigation) ที่ศูนย์กระดูกสันหลัง รพ.นครธน มาใช้มาเพิ่มประสิทธิภาพในการผ่าตัด
ตั้งแต่ความแม่นยำในการวางตำแหน่งสกรู การแสดงตำแหน่งต่างๆ บริเวณที่ผ่าตัด โดยที่ศัลยแพทย์จะเห็นภาพ 3 มิติตลอดเวลาที่ทำการผ่าตัด ซึ่งทำให้ความแม่นยำในการใส่เครื่องมือเพิ่มมากถึง 99% ช่วยให้การผ่าตัดมีความปลอดภัยและได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเดิม พร้อมด้วยเทคนิคการลดปวดหลังผ่าตัด ที่ผู้ป่วยไม่ต้องทนกับอาการปวดอีกต่อไป ทำให้สามารถฟื้นตัวได้ในระยะสั้น สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติอีกครั้ง
กระดูกสันหลังคด ปล่อยไว้ไม่รักษาเสี่ยงรุนแรง
ภาวะกระดูกสันหลังคด (กระดูกหลังคด) ต้องอาศัยการสังเกต ตรวจคัดกรอง และหากตรวจยืนยันแล้วว่า มีกระดูกผิดรูปควรรับการรักษาและติดตามอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากการเข้ารับการรักษาอย่างถูกวิธีและในเวลาที่เหมาะสม จะทำให้สามารถกลับมาใกล้เคียงภาวะปกติได้ โดยศูนย์กระดูกสันหลัง รพ. นครธน มีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลัง คอยดูแล ให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย และทำการรักษาตั้งแต่แรกเริ่มมีอาการ ตลอดจนมีภาวะของกระดูกสันหลังคดรุนแรงต้องรับการผ่าตัด ด้วยเทคโนโลยีการผ่าตัดที่ทันสมัย มีความแม่นยำ ปลอดภัย พร้อมด้วยเทคนิคการลดปวดหลังผ่าตัด เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด
ช่องทางติดต่อโรงพยาบาลนครธน:
- - Website : https://www.nakornthon.com
- - Facebook : Nakornthon Hospital
- - Line : @nakornthon
- - Tel: 02-450-9999 (ตลอด 24 ชั่วโมง)
ปรึกษาทุกปัญหาสุขภาพแบบออนไลน์
ไม่เสียค่าใช้จ่าย
บทความทางการแพทย์ศูนย์กระดูกสันหลัง